Eduscience

Skąd wzięło się jajko w tradycji Wielkiej Nocy?

Redakcja Portalu

Okres Wielkiej Nocy przepełniony jest wieloma symbolami, które bardzo często wywodzą się z pogaństwa i zostały zaadaptowane przez chrześcijaństwo.

Tak właśnie było z jajkiem, które obecnie nieodzownie kojarzy nam się ze Świętami Wielkiej Nocy. Zwyczaj zdobienia jaj znany był już w starożytności. Do Europy sprowadzili go najprawdopodobniej Persowie. Mieszkańcy starożytnej Persji na wiosnę obdarowywali swych bliskich kolorowymi jajkami. Przed 5000 lat Chińczycy obdarowywali się kolorowymi jajkami wraz z nadejściem wiosny. Najstarsza polską pisanką, pochodzącą z X w. n.e., wykopano na Ostrówku w Opolu. Rysunki na jajkach były wtedy przede wszystkim znakami magicznymi, które miały chronić dom i obejście przed złymi duchami, urokami, czarami i chorobami. Wiara w magiczną moc pisanek była na tyle wielka, że w początkach chrześcijaństwa w Polsce, duchowni chcąc zlikwidować pogańskie zwyczaje, zakazali spożywania jajek w czasie Świąt Wielkanocnych. Zakaz ten utrzymał się prawie 200 lat.

Tradycja i zwyczaje były silniejsze widać od zakazu, a z czasem chrześcijaństwo przyjęło ten symbol i obecnie jajko oznacza nowe życie. Wykluwające się pisklę może czuć się bowiem pełnowartościowe i cieszyć się nowym życiem, dopiero gdy wydostanie się ze skorupki. Jajko jest symbolem życia w zamknięciu, bez Boga i dopiero wyjście na świat otwiera nowe możliwości, czyli w tym wypadku – życie według bożych przykazań.

W obchodach świątecznych jajko przybiera niezwykłe postaci – postaci udekorowane: kraszanki (jajka kolorowane w wywarze barwnym), pisanki (jajka udekorowane wzorem z wosku, a następnie zanurzane w barwniku), drapanki, oklejanki, ażurki i inne.

Obecnie bez trudu można kupić kolorowe farbki spożywcze, dawniej wykorzystywano barwniki naturalne, np.:

  • Brąz to barwa pojawiająca się na skorupkach za sprawą łupin cebuli. Łupiny gotuje się z octem i kiedy woda będzie bardzo brązowa, należy dodać jajka i ugotować na twardo. Kolor brązowy otrzymuje się również z łupin i korzenia orzecha oraz igliwia jodły. A bardzo ciemny brązowy – z dębu i olchy.
  • Żółty to kolor z liści brzozy i olchy, z kory młodej jabłoni, z drewna morwy, z suszonych kwiatów jaskrów polnych, z rumianków, łusek szyszek oraz igieł modrzewiowych.
  • Czerwony otrzymuje się z kory kruszyny i dębu, z olchowych szyszek, owoców czarnego bzu, z suszonych jagód. Czerwone pisanki mają podobno magiczną moc, są symbolem miłości i życia.
  • Niebieski uzyskuje się z owoców tarniny.
  • Złoty otrzymamy przez połączenie brązowego z żółtym.
  • Czarny kolor powstaje z wygotowanych olchowych szyszek.
  • Fiolet zaś z płatków ciemnej malwy, a także poprzez mieszanie koloru czerwonego i niebieskiego.
  • Zielony to kolor z niektórych traw, ziół, w tym głównie z pokrzywy, liścia barwnika z młodego żyta.


Galeria zdjęć

Dodaj komentarz

Zdrowe opalanie, czyli jakie?

Jak długo mogę się dziś opalać? To pytanie zadajemy sobie szczególnie w bardzo słoneczne dni. Czy możliwe jest wyznaczenie czasu opalania, w którym naszemu organizmowi dostarczymy dawkę promieniowania potrzebną do wytworzenia witaminy D3, a jednocześnie…

Czytaj więcej

Wakacyjna lektura dla nauczycieli

Zachęcamy do wpisania na swoją wakacyjną listę lektur dwóch nowych raportów dotyczących edukacji przyrodniczej. To idealne lektury letnie dla tych wszystkich, którzy zainteresowani są nauczaniem STEM oraz wykorzystaniem gier w nauczaniu!

Czytaj więcej