Eduscience

Eduscience

Czternaście miesięcy dwaj oceanografowie spędzili na wyprawie, płynąc kajakiem wzdłuż północnego wybrzeża Morza Śródziemnego. Wyprawa była wpisana w projekt „Mare Nostrum”, który miał zwrócić uwagę na problem zagrożenia środowiska naturalnego basenu Morza Śródziemnego i zmian jego ekologii pod wpływem działalności gospodarczej człowieka.

Po 14 miesiącach wędrówki kajakiem z Gibraltaru (wypłynięcie nastąpiło w lipcu 2013 roku) wzdłuż północnych wybrzeży Morza Śródziemnego i przepłynięciu prawie 10 000 km 9 września bieżącego roku dwaj młodzi oceanografowie francuscy zakończyli swoją naukową przygodę w Istambule. Wyprawa stanowiła zasadniczą część projektu „Mare Nostrum”, którego celem było zwrócenie uwagi społeczeństw basenu Morza Śródziemnego na zagrożenia środowiska naturalnego. „Mare nostrum” to określenie Morza Śródziemnego używane w starożytnym Rzymie, oznaczające dosłownie „nasze morze”.

W wyprawie, oprócz podróżników w kajaku, brała udział jeszcze trójka uczestników, która wspierała płynących z lądu – prowadziła szeroką akcję informacyjną wśród organizacji pozarządowych, zajmujących się ochroną środowiska w krajach leżących na trasie podróży, organizowała spotkania, odbierała i wstępnie opracowywała wyniki pomiarów.

Wyprawa miała bardzo bogaty program naukowy, edukacyjny i kulturalny. Obserwacje naukowe dotyczyły występowania w strefie brzegowej toksycznych glonów z rodzaju Ostreopsis i związanych z ich nagromadzeniem nowych zagrożeń. Naturalnym środowiskiem Ostreopsis ovata – tak brzmi pełna nazwa gatunkowa tej mikroskopijnej algi – są wody tropikalne, ale od lat kolonizuje ona Morze Śródziemne, wypierając rodzime gatunki roślin, zubaża jakość wody, powodując wymieranie kolonii małży i jeżowców. Jej masowe zakwity są groźne także dla ludzi, mogą spowodować podrażnienia skóry, a aerozole unoszące się nad wodą pełną alg – zaburzenia oddechowe.

Badania naukowców skupiały się także na wpływie rosnącego poziomu hałasu na ekosystem morza. Hałas jest wywoływany prowadzeniem w strefie brzegowej różnego rodzaju prac budowlanych, a przede wszystkim zwiększającym się lawinowo ruchem motorowych obiektów pływających – od bardzo hałaśliwych szybkich łodzi po wielkie statki – w szczególny sposób wpływający na porozumiewające się dźwiękami ssaki morskie, m.in. wieloryby i delfiny. Rosnący poziom hałasu jest uznany za swoiste zanieczyszczenie środowiska. Z użyciem specjalnych hydrofonów badacze nagrywali dźwięki, rozchodzące się w wodzie, na podstawie porównywania nagrań oceniali liczebność populacji ssaków morskich i dokumentowali rejony ich licznego występowania. Wskazywali, że takie miejsca należy objąć ochroną, tworząc parki morskie.

W czasie pobytów na lądzie (noclegi, przeczekiwanie okresów złej pogody, ale również programowo) uczestnicy ekspedycji odwiedzali szkoły we wszystkich państwach, leżących na szlaku ich wędrówki (Gibraltar – terytorium zależne należące do Wielkiej Brytanii, Hiszpania, Francja, Włochy, Słowenia, Chorwacja, Bośnia i Hercegowina, Czarnogóra, Albania, Grecja i Turcja). W czasie spotkań opowiadali o swojej podróży, poświęcając wiele uwagi problemom ochrony środowiska. Jednym z ważnych tematów była rola rekinów w ekosystemie morskim. W odwiedzanych szkołach organizowali konkursy na prace, dotyczące środowiska morskiego i lokalnych zjawisk kulturowych. Prace przekazywali następnym szkołom na trasie wędrówki, poszerzając ich znajomość problemów regionu i ułatwiając kontakty. Spotkania pozwalały młodzieży nie tylko poznać szczegółowiej problemy basenu Morza Śródziemnego, ale zachęcały również do tworzenia własnych projektów i rozbudzały życiowe pasje.

Przenosząc się z miejsca na miejsce, w mozaice kultur, jaką tworzą mieszkańcy wybrzeży Morza Śródziemnego, uczestnicy wyprawy starali się lepiej zrozumieć tę różnorodność kulturową i przedstawić ją w przygotowywanych programach multimedialnych.


Tekst: dr Jerzy Giżejewski

 

Źródła:

MarineLink.com Maritime Reporter and News Magazine online

https://www.facebook.com/MareNostrumProject fr.ulule.com/mare-nostrum

http://www.marenostrum-project.com/

Galeria zdjęć

Zdrowe opalanie, czyli jakie?

Jak długo mogę się dziś opalać? To pytanie zadajemy sobie szczególnie w bardzo słoneczne dni. Czy możliwe jest wyznaczenie czasu opalania, w którym naszemu organizmowi dostarczymy dawkę promieniowania potrzebną do wytworzenia witaminy D3, a jednocześnie…

Czytaj więcej

Wakacyjna lektura dla nauczycieli

Zachęcamy do wpisania na swoją wakacyjną listę lektur dwóch nowych raportów dotyczących edukacji przyrodniczej. To idealne lektury letnie dla tych wszystkich, którzy zainteresowani są nauczaniem STEM oraz wykorzystaniem gier w nauczaniu!

Czytaj więcej