Eduscience

Gleby poligonalne na Spitsbergenie (fot. Mateusz Moskalik)

Gleby tundrowe

Dagmara Bożek-Andryszczak

Wiosna wkoło, a odsłonięta spod śniegu tundra zaczyna powoli zielenieć. Jednak roślinność w tej części kuli ziemskiej pomimo swej różnorodności nie jest zbyt bujna - wszystko za sprawą klimatu i... tutejszych gleb.

Gleby tundrowe czyli gleby pokrywające obszary arktyczne, poddane wpływowi surowego klimatu są jednymi z najuboższych w składniki mineralne i grubość poziomu próchniczego. Charakteryzują się luźną strukturą spowodowaną wietrzeniem mechanicznym wynikającym z mroźnego klimatu.

Ponieważ roślinność tundry w większości składa się z mchów i porostów, które w zależności od ukształtowania terenu nie wszędzie występują, akumulacja cząstek organicznych w glebie nie jest duża, co powoduje brak żyzności.

Płytkie poziomy próchniczne znajdują się zazwyczaj w miejscach wilgotnych, obniżeniach terenu, gdzie również występuje więcej roślinności czy np. w pobliżu ptasich kolonii, których odchody naturalnie nawożą glebę.

Pierwsza, cienka warstwa próchnicza leży na równie niewielkiej warstwie gliny – jest to tzw. warstwa glejowa nasycona wodą, ponieważ jej odpływ uniemożliwia wieloletnia zmarzlina.

Wieloletnia  zmarzlina to gruba warstwa lodu występująca pod gruntem, który nie rozmarza w ciągu roku. Jej grubość może wynosić od kilkudziesięciu metrów do jednego kilometra. Jest charakterystyczna dla obszarów arktycznych i wpływa na jakość gleb, które pokrywają te tereny.

Kiedy przychodzi krótkie arktyczne lato, warstwa gruntu rozmarza na głębokość ok. 1 metra, co umożliwia wzrost roślinom. Ich okres wegetacji jest jednak krótki, a erozja gleby i jej niska żyzność oraz silne wiatry powodują, że osiągają wysokość do 20 centymetrów.

Dodaj komentarz

Wakacyjna lektura dla nauczycieli

Zachęcamy do wpisania na swoją wakacyjną listę lektur dwóch nowych raportów dotyczących edukacji przyrodniczej. To idealne lektury letnie dla tych wszystkich, którzy zainteresowani są nauczaniem STEM oraz wykorzystaniem gier w nauczaniu!

Czytaj więcej