Eduscience

Eduscience

Czy wiesz, że większość żyjących na świecie nietoperzy jest owadożerna? W ten sposób odżywia się aż 70% gatunków tych latających ssaków. Nietoperze łowią owady w locie, potrafią je też zbierać z różnych powierzchni np. z liści.

Ponad 1/5 gatunków nietoperzy żywi się owocami; dotyczy to tylko tych żyjących w tropikach. Inną ciekawą grupę stanowią nietoperze (około 5% gatunków), które jedzą pyłki i nektar kwiatów. Przy okazji odwiedzania kwiatów, nietoperze przyczyniają się do ich zapylania. Bardzo duża grupa gatunków roślin tropikalnych przystosowała się do zapylania wyłącznie przez nietoperze. Naukowcy nazywają to zjawisko trudną nazwą – chiropterogamia. Najwięcej roślin zapylanych przez nietoperze występuje w Ameryce Południowej, ale nie tylko – przykładami takich roślin są np. baobab afrykański (Adansonia digitata), a także jeden z gatunków bananowca, zapylany przez nietoperza bananowego (Musonycteris harrisoni).

U około 1% gatunków nietoperzy w diecie znajdują się małe gatunki kręgowców: żaby, jaszczurki, gryzonie, a także mniejsze gatunki ptaków i nietoperzy. Istnieje też gatunek rybożerny potrafiący swoimi szponami łowić małe rybki.

Ciekawi Was, jak to jest naprawdę z wampirami, których wizerunek jest często wykorzystywany w książkach czy filmach? Pierwowzorem tych mających złą sławę nietoperzy, są tylko 3 gatunki nietoperzy z rodziny liścionosowatych. Te małe, niepozorne ssaki mają 7–9 cm długości. W Polsce ich nie spotkamy, występują w Ameryce Środkowej i Południowej. Ich pokarm rzeczywiście stanowi krew innych ssaków oraz ptaków. W czasie jednej nocy nietoperz może zlizać około 20 ml krwi. Ślina tych nietoperzy posiada właściwości znieczulające i zapobiegające krzepnięciu krwi. Ostrymi zębami nacinają skórę ofiary i zlizują wyciekającą krew. Co ciekawe wampiry opiekują się swoimi chorymi i słabymi towarzyszami,  dzieląc się z nimi zlizaną krwią. Od paru lat trwają prace badawcze nad lekiem zapobiegającym udarowi mózgu wykorzystującym związek desmoteplazę pochodzącą właśnie ze śliny nietoperzy. Być może zmodyfikowany składnik śliny wampirów uratuje komuś życie.

Czy wiesz, że na świecie żyje ponad 1100 gatunków nietoperzy i ciągle są odkrywane nowe? Najwięcej ich występuje w rejonach tropikalnych. Najmniejsze gatunki ważą 2 gramy a największe 1500 gramów!

W Polsce na stałe występuje 19 gatunków nietoperzy i wszystkie są pod ochroną! Zgadnij, czym się głównie żywią? Tak, tak owadami. Każdy gatunek polskich nietoperzy ma swoje ulubione owady w menu, ale to już zupełnie inna historia...


Tekst: dr Magdalena Żmuda-Baranowska

Galeria zdjęć