Eduscience

Eduscience

Burza w górach potrafi zaskoczyć. Warto wiedzieć, co robić, kiedy niestety zastanie nas na szlaku.

Przede wszystkim w razie stwierdzenia symptomów nadchodzącej burzy należy jak najszybciej, ale bez paniki, opuścić szczytowe partie gór i grań – najkorzystniejszy do schodzenia jest stok zawietrzny. Jeśli znajdujemy się w pobliżu miejsc ze sztucznymi zabezpieczeniami – łańcuchami, klamrami, drabinkami – trzeba się jak najszybciej od nich oddalić. Należy także odrzucić od siebie metalowe przedmioty, jeżeli mamy ich przy sobie dużo. Niebezpieczne są brzegi akwenów wodnych i strumieni, żleby, którymi w czasie intensywnego opadu płynie woda, nie wolno chować się pod wysokimi pojedynczymi drzewami i wystającymi skałami (bardzo niebezpieczne są odłupywane przez pioruny szczapy drewna lub konary), nie układać się w pozycji leżącej, nie opierać się o skały, ani nie chować się bezpośrednio pod skałami – TOPR zaleca, aby oddalić się na co najmniej 1 m od skały przynajmniej i na 3 m poniżej niej. Kiedy burza już nadejdzie, należy przerwać schodzenie, stopy najlepiej postawić blisko siebie i skulić się w tzw. pozycji embrionalnej, czyli kucnąć, obejmując kolana ramionami, przy tym najlepiej odizolować się od podłoża np. siadając lub kucając na plecaku. Jeśli wędrujemy w grupie, nie trzymać się za ręce, rozproszyć grupę – w razie uderzenia pioruna poszczególni uczestnicy mogą sobie nawzajem pomóc. W miarę bezpiecznie możemy się czuć w lesie o równomiernej gęstości i wysokości drzew, zupełnie bezpiecznie – w odgromionym budynku, ale w szałasie pasterskim – nie.

Dobrym zwyczajem jest sprawdzenie pogody na nadchodzący dzień, wyjście w góry jak najwcześniej, nawet skoro świt, aby w połowie dnia, kiedy ryzyko występowania burz jest największe, zaczynać już schodzić. Oczywiście, bez względu na pogodę o poranku, należy mieć przy sobie kurtkę od deszczu, ciepłą odzież, jedzenie i picie oraz apteczkę, wyposażoną w materiały opatrunkowe, bandaże i folię NRC (termiczną), służącą do zabezpieczenia organizmu przed wychłodzeniem. Na wycieczkę górską należy zabrać dobrze naładowany telefon i zabezpieczyć go przed deszczem. W czasie burzy telefon powinien być wyłączony.

W czasie wędrówki górskiej powinniśmy prowadzić obserwacje przyrody – sprawdzać skąd wieje wiatr, zwracać uwagę na rodzaje chmur, zwiastujących pogodę (patrz tabela niżej), a przede wszystkim na odgłosy burzy. Jeżeli usłyszymy grzmot i zobaczymy błyskawicę można obliczyć orientacyjną odległość uderzenia pioruna. Zakładamy, że błyskawicę obserwujemy w momencie jej wystąpienia (ze względu na ogromną prędkość rozchodzenia się światła w powietrzu i niewielką odległość punktu naszego położenia od miejsca wystąpienia błysku). Natomiast prędkość rozchodzenia się dźwięku w powietrzu to około 340 m/s. Liczba sekund między błyskiem a grzmotem pomnożona przez 340 m daje nam odległość od uderzenia pioruna. Inaczej licząc, burza oddalona jest o ok. 1 km, jeżeli między błyskiem a grzmotem upłynęły 3 s.

Jeżeli w czasie ucieczki przed burzą, zeszliśmy ze szlaku, po burzy należy wrócić do miejsca, w którym ostatni raz go widzieliśmy, dokładnie tą samą drogą, a w przypadku zgubienia szlaku, należy podążać szerszymi ścieżkami, drogami leśnymi lub wzdłuż potoków, nie rozdzielać grupy. Jeśli całkowicie się zgubimy – należy znaleźć punkt charakterystyczny – słupek graniczny, tyczkę na szlaku, ambonę leśną i zadzwonić do GOPR (601 100 300) lub pod telefon powiadamiania ratunkowego (112), a po wezwaniu pomocy, stosować się do zaleceń ratownika przyjmującego zgłoszenie. Jeśli zostanie wysłana pomoc, należy oczekiwać na ratunek, nie ruszając się z miejsca.

Warto też zapamiętać, że wołanie o pomoc w górach sygnalizuje się dźwiękiem lub światłem: sygnały sześć razy na minutę co 10 sekund, minuta przerwy i od początku – odpowiedź o zrozumieniu ww. sygnału, to taki sam sygnał tylko 3 razy na minutę, po czym 1 minuta przerwy. W przypadku używania helikoptera w celach ratunkowych – jeśli ktoś potrzebuje pomocy powinno się stanąć w pozycji wyprostowanej, z uniesionymi do góry rękami – a sylwetka powinna tworzyć literę 'Y' (Yes). Gdy pomoc jest niepotrzebna, jedną rękę unosi się do góry, drugą pozostawia spuszczoną wzdłuż tułowia.

Wybierając się w góry, warto zapoznać się z informacjami zawartymi w poniżej zamieszczonej tabeli, dotyczącymi oznak dobrej i złej pogody.




Tekst: Katarzyna Przygodzka, redakcja



Źródła:

Śledzińska J., Wielocha A. [red.], 2011, Wybieram wędrowanie. Poradnik młodego turysty, Wydawnictwo PTTK „Kraj”, Warszawa

http://projektgory.pl

http://www.wgorach.com

http://www.tatry.info

http://www.gorskiswiat.pl

http://www.topr.pl/akademia-g%C3%B3rska/burze - https://vimeo.com/13832580




Galeria zdjęć

2 Krajowa Konferencja Scientix "Dobre praktyki STEM"

Serdecznie zapraszamy na 2. Krajową Konferencję Scientix „Dobre Praktyki STEM” dla nauczycieli przedmiotów matematyczno-przyrodniczych, która odbędzie się w dn. 23-24.11.2018 r. w Warszawie. Zapisy właśnie ruszyły, a organizatorzy jak zwykle…

Czytaj więcej

Webinaria Scientix dla nauczycieli

Serdecznie zapraszamy na webinaria dla nauczycieli przedmiotów przyrodniczych. W cztery kolejne środy o godzinie 15.00 zabierzemy Państwa w podróż do świata nauki. Pokażemy ciekawe materiały do pracy z uczniami i zaprezentujemy różne sposoby…

Czytaj więcej

Zdrowe opalanie, czyli jakie?

Jak długo mogę się dziś opalać? To pytanie zadajemy sobie szczególnie w bardzo słoneczne dni. Czy możliwe jest wyznaczenie czasu opalania, w którym naszemu organizmowi dostarczymy dawkę promieniowania potrzebną do wytworzenia witaminy D3, a jednocześnie…

Czytaj więcej

Wakacyjna lektura dla nauczycieli

Zachęcamy do wpisania na swoją wakacyjną listę lektur dwóch nowych raportów dotyczących edukacji przyrodniczej. To idealne lektury letnie dla tych wszystkich, którzy zainteresowani są nauczaniem STEM oraz wykorzystaniem gier w nauczaniu!

Czytaj więcej