Eduscience

Eduscience

Jak długo mogę się dziś opalać? To pytanie zadajemy sobie szczególnie w bardzo słoneczne dni. Czy możliwe jest wyznaczenie czasu opalania, w którym naszemu organizmowi dostarczymy dawkę promieniowania potrzebną do wytworzenia witaminy D3, a jednocześnie nie narazimy się na poparzenie słoneczne (tzw. rumień)? Tak! Naukowcy z Zakładu Fizyki Atmosfery Instytut Geofizyki PAN opracowali scenariusz pobytu na wolnym powietrzu.

Podstawowym i naturalnym źródłem witaminy D3 dla człowieka jest naświetlenie skóry promieniowaniem słonecznym w okresie dużej intensywności promieniowania w zakresie UV-B, co ma miejsce w ciepłej porze roku w godzinach około południowych. Obecny styl życia sprzyjający ograniczonej aktywności na świeżym powietrzu, przeświadczenia o szkodliwości ekspozycji na promieniowania UV w związku z „dziurą” ozonową, która faktycznie istnieje tylko wiosną nad Antarktydą, oraz zalecenia dermatologów dotyczące całkowitej ochrony przed insolacją słoneczną w celu uniknięcia ryzyka powstania raka skóry, przyczyniają się do powszechnego niedoboru witaminy D3 w organizmie.

Jeszcze do niedawna wydawało się, że do uzyskania właściwego poziomu witaminy D3 wystarczy kilkuminutowa ekspozycja twarzy lub rąk na promieniowanie słoneczne np. w trakcie porannej (lub popołudniowej) podróży do pracy i z pracy. Jednak analiza krwi przedstawicieli plemion koczowniczych Hadza i Masajów zamieszkujących Afrykę równikową wykazała, że pożądana dawka witaminy D3 jest dużo wyższa, a do jej wytworzenia w organizmie potrzeba znacznie dłuższego czasu. Ponadto, tylko młode osoby (ok. 20 lat) mogą uzyskać optymalną dawkę witaminy w sposób naturalny. Uzyskanie właściwej dawki witaminalnej ze Słońca przez starsze osoby (60+ ) jest praktycznie niemożliwe i nawet latem powinny one stosować doustną suplementację witaminy D3.

Aby uzyskać dawkę witaminy D3 równoważną 2000 IU witaminy D3 przyjmowanej doustnie należy odsłonić około 1/3 powierzchni ciała. Ubranie może się np. składać z t-shirta i krótkich spodni. Twarz powinna być odsłonięta, ale oczy zakryte okularami przeciwsłonecznymi. Taki ubiór jest optymalny, bowiem zwiększenie naświetlanej pow. ciała (np. zdjęcie t-shirta) nie zwiększa produkcji witaminy D3 w organizmie. Czas przebywania na wolnym powietrzu potrzebny do wytworzenia odpowiedniej dawki witaminy D bez narażenia się na wystąpienie rumienia zależy od wysokości indeksu promieniowania UV oraz fototypu skóry danej osoby (więcej o fototypach znajdziesz tutaj).

Naukowcy z Zakładu Fizyki Atmosfery Instytutu Geofizyki PAN zaproponowali scenariusz pobytu na wolnym powietrzu w celu uzyskania odpowiedniego poziomu witaminy D3 w oparciu o teoretycznie wyznaczone dzienne dawki witaminalne uzyskiwane przez praprzodków współczesnego człowieka (plemię Hadza) w trakcie typowej ich aktywności. W celu opracowania takiego scenariusza konieczne jest łączne modelowanie promieniowania UV przy powierzchni gruntu i wpływu indywidualnego stylu życia na dawki UV uzyskane w czasie pobytu na wolnym powietrzu. Opracowano scenariusze pobytu na wolnym powietrzu dla dwóch najbardziej popularnych fototypów skóry (II i III). Scenariusze są dostępne dla całej Polski – dla każdego powiatu oddzielnie. Sprawdź, jak długo możesz się dziś opalać.

Pamiętajmy, że po czasie określonym według scenariusza należy stosować fotoprotekcje według wskazówek zamieszczonych w rozdziale „Zdrowe opalanie, czyli jakie”.

Opracowano na podstawie tekstu Jakuba Guzikowskiego.

2 Krajowa Konferencja Scientix "Dobre praktyki STEM"

Serdecznie zapraszamy na 2. Krajową Konferencję Scientix „Dobre Praktyki STEM” dla nauczycieli przedmiotów matematyczno-przyrodniczych, która odbędzie się w dn. 23-24.11.2018 r. w Warszawie. Zapisy właśnie ruszyły, a organizatorzy jak zwykle…

Czytaj więcej

Webinaria Scientix dla nauczycieli

Serdecznie zapraszamy na webinaria dla nauczycieli przedmiotów przyrodniczych. W cztery kolejne środy o godzinie 15.00 zabierzemy Państwa w podróż do świata nauki. Pokażemy ciekawe materiały do pracy z uczniami i zaprezentujemy różne sposoby…

Czytaj więcej

Zdrowe opalanie, czyli jakie?

Jak długo mogę się dziś opalać? To pytanie zadajemy sobie szczególnie w bardzo słoneczne dni. Czy możliwe jest wyznaczenie czasu opalania, w którym naszemu organizmowi dostarczymy dawkę promieniowania potrzebną do wytworzenia witaminy D3, a jednocześnie…

Czytaj więcej

Wakacyjna lektura dla nauczycieli

Zachęcamy do wpisania na swoją wakacyjną listę lektur dwóch nowych raportów dotyczących edukacji przyrodniczej. To idealne lektury letnie dla tych wszystkich, którzy zainteresowani są nauczaniem STEM oraz wykorzystaniem gier w nauczaniu!

Czytaj więcej