Eduscience

Eduscience

Koniec sierpnia to czas, kiedy większość bocianów już odleciała z terenu Polski. Chyba każde dziecko wie, że bociany odlatują do Afryki, nie każde jednak zdaje sobie sprawę, które regiony tego olbrzymiego kontynentu są zimowymi siedliskami bocianów i jak długą drogę pokonują te ptaki.

Bociany z Polski odlatują przeważnie w drugiej połowie sierpnia. Zdarzają się pary, które nawet we wrześniu karmią jeszcze swoje młode, ale należą do rzadkości. Takie sytuacje są spowodowane spóźnionymi lęgami, np. z powodu niekorzystnych warunków pogodowych w czasie przylotów i lęgów (o pogodzie niesprzyjającej bocianom tej wiosny pisaliśmy w artykułach Bocian biały – desperat czy strateg? i Co z polskimi bocianami?). W tym roku ogromne straty w bocianich koloniach, spowodowane złą pogodą, odnotowano zwłaszcza w zachodniej Polsce. Są gminy, np. w południowo-wschodniej Wielkopolsce, w których przeżyło tylko kilka piskląt. Duże opady deszczu i niska temperatura w czerwcu były przyczyną zwiększonej śmiertelności młodych bocianów.

Niemniej jednak większość zdrowych osobników jest teraz w drodze do Afryki. Dzięki nowoczesnej technologii możemy dokładnie śledzić trasy wybranych przelotów bocianów. Na jednej z załączonych map można prześledzić drogi dwóch ptaków. Jeden z nich przeleciał z Polski z okolic Kętrzyna na Mazurach na sawanny Czadu. Drugi osobnik przyleciał do Polski z bagien Makarikari w Botswanie. Na obu trasach zostały zaznaczone daty kolejnych etapów. Tak więc można obliczyć, ile zajęła wędrówka tym dwóm osobnikom. Biorąc do ręki mapę Europy i Afryki ze skalą, można też oszacować długość tras.

Największą przeszkodą na trasie przelotu bocianów jest Morze Śródziemne. Ptaki mogą pokonać ją w dwojaki sposób: przez Cieśninę Gibraltarską lub omijając morze od wschodu. Większość bocianów z Polski wybiera trasę wzdłuż wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego i kontynuuje podróż doliną Nilu, by stopniowo rozpraszać się po rozległych sawannach i mokradłach Afryki Środkowej i Południowej. Niektóre bociany przebywają nawet 10 000 km! W ciągu dnia pokonują średnio 150–200 km.

 

Tekst: Piotr Michałek

 

Bibliografia:

Jakubiec Z., Lot bociani, bocianopedia.pl

Jakubiec Z., Trasy wędrówek Europa – Afryka, bocianopedia.pl

Galeria zdjęć

Wakacyjna lektura dla nauczycieli

Zachęcamy do wpisania na swoją wakacyjną listę lektur dwóch nowych raportów dotyczących edukacji przyrodniczej. To idealne lektury letnie dla tych wszystkich, którzy zainteresowani są nauczaniem STEM oraz wykorzystaniem gier w nauczaniu!

Czytaj więcej